Bu Yapı Geleceğe Taşınır mı?
Geleceği Oku.
Bir şirkete baktığımda ilk sorduğum soru ne kadar satış yaptığı değildir.
Kaç metrekare fabrikası olduğu da değildir.
Kaç çalışanı olduğu da değildir.
Asıl soru şudur:
Bu yapı geleceğe taşınır mı?
Çünkü bazı şirketler bugün başarılı görünür.
Ama başarıyı tekrar üretemez.
Bazı şirketler bir dönem rekor kırar.
Ama o rekoru egale edecek sistemi kuramamıştır.
Bazı şirketler büyür.
Ama büyüdükçe esnekliğini kaybeder.
Bazı şirketler kârlıdır.
Ama değişen ekonomik, siyasi, teknolojik ve tüketim alışkanlıkları karşısında kırılgandır.
Bu yüzden ben bir yapıyı değerlendirirken sadece bugüne bakmam.
Yarının yükünü taşıyıp taşıyamayacağına bakarım.
Çünkü yönetim bugünü açıklama işi değildir.
Yarını hazırlama işidir.
Bir şirket bugünkü başarısını tekrar edebiliyor mu?
Daha önce ulaştığı seviyeyi yeniden yakalayabiliyor mu?
Rekorunu egale edip yeni rekor kırabilecek kapasiteye sahip mi?
Kendini ne kadar daha geliştirebilir?
Sektörde nereye kadar yükselebilir?
Takip eden mi kalacak?
Yön veren mi olacak?
Fiyat takip eden mi olacak?
Fiyat belirleyen mi olacak?
Niş bir oyuncu mu kalacak?
Yoksa kategori liderliğine mi yürüyecek?
Benim için bunlar strateji sorusu değildir.
Taşıma kapasitesi sorusudur.
Çünkü geleceğe taşınacak olan şey yalnızca ürün değildir.
Yalnızca marka değildir.
Yalnızca fabrika değildir.
Geleceğe taşınacak olan şey; karar alma kalitesi, insan yapısı, bilgi sistemi, finansal disiplin, operasyonel esneklik ve değişime uyum kabiliyetidir.
Bir şirket ekonomik şartlar değiştiğinde ne yapıyor?
Faiz yükseldiğinde nasıl davranıyor?
Kur baskısı arttığında fiyatlama disiplinini koruyabiliyor mu?
Tüketici alışkanlıkları değiştiğinde ürününü, kanalını, dilini ve hızını yenileyebiliyor mu?
Teknoloji değiştiğinde uyum sağlayabiliyor mu?
Regülasyon değiştiğinde panik mi yapıyor, dönüşebiliyor mu?
Pazar daraldığında sadece maliyet mi kesiyor?
Yoksa kendini yeniden mi konumluyor?
Çünkü geleceği belirleyen şey mevcut başarı değildir.
Değişime verilen tepkidir.
Bazı şirketler bugünü çok iyi yönetir.
Ama yarını okuyamaz.
Bazı şirketler mevcut düzenin içinde çok başarılıdır.
Ama düzen değiştiğinde yönünü kaybeder.
Bazı şirketler büyür.
Ama büyümeyi taşıyacak sistemi kuramaz.
Bazı şirketler ise krizlerden sonra daha güçlü çıkar.
Çünkü başarılarını kişilere değil, sisteme bağlamışlardır.
Bu yüzden bir yapıyı anlamaya çalışırken şu soruya özellikle cevap ararım:
Bu şirket mevcut başarısını tekrar üretebilir mi?
Çünkü bir defalık başarı etkileyicidir.
Tekrar üretilebilen başarı değerlidir.
Asıl güç, rekor kırmak değildir.
Rekoru tekrar edebilmektir.
Sonra onu geçebilmektir.
Bir şirketin geleceği, bugün ne kadar başarılı olduğunda değil; o başarıyı tekrar edebilme, geliştirebilme ve değişen şartlarda yeniden üretebilme kabiliyetinde saklıdır.
Bu yüzden tanımadığım yapıyı yönetmeye kalkmam.
Önce insanları okurum.
Sonra rakamları.
Sonra finansal gerçeği.
Sonra yapıyı.
Sonra gücü.
Sonra kararı.
Sonra görünürlüğü.
Sonra sebebi.
Sonra kültürü.
Ve en sonunda şu soruyu sorarım:
Bu yapı geleceğe taşınır mı?
Çünkü geleceğe taşınamayan başarı, sadece bugünün iyi sonucudur.
Yönetimin görevi ise bugünü açıklamak değil, yarını mümkün kılmaktır.
İşte bu yüzden bir şirketi anlamaya çalışırken son baktığım şey bugün değildir.
Yarındır.