Kararlar Toplantılarda Alınmaz, Toplantılarda Açıklanır
Bir şirkette kararın nerede alındığını anlamadan, o şirketin nasıl yönetildiğini anlayamazsınız.
Çünkü birçok yapıda toplantı karar yeri değildir.
Toplantı, daha önce şekillenmiş kararın sahneye çıktığı yerdir.
Kararın altında bir imza vardır.
Ama o imzanın arkasında bilgi taşıyanlar, risk büyütenler, risk küçültenler, patrona yakın duranlar, süreci bekletenler, itiraz etmeyenler ve yön değiştirenler vardır.
Bu yüzden ben bir şirkette sadece alınan karara bakmam.
Kararın yolculuğuna bakarım.
Kim başlattı?
Kim etkiledi?
Kim geciktirdi?
Kim değiştirdi?
Kim sustu?
Kim son anda yön verdi?
Kim imza attı?
Kim imza atmadan kararın yönünü değiştirdi?
Çünkü karar, çoğu zaman toplantı masasına geldiğinde zaten olgunlaşmıştır.
Toplantıdaki asıl soru şudur:
Bu karar gerçekten burada mı alındı, yoksa burada sadece kabul mü edildi?
Bir yapıyı tanımaya çalışırken bu ayrımı okumak zorundasınız.
Çünkü karar alma mekanizması sağlıklı değilse, şirketin bütün refleksi bozulur.
Satış yavaşlar.
Üretim bekler.
Finans sıkışır.
İnsanlar risk almaktan kaçınır.
Müşteri cevapsız kalır.
Ve organizasyon, karar bekleyen konuların ağırlığı altında hareket kabiliyetini kaybeder.
Karar almak sadece yönetim davranışı değildir.
Şirketin sinir sistemidir.
Bir şirkette karar nerede oluşuyor, kimden geçiyor, ne kadar bekliyor ve kim tarafından değiştiriliyorsa; o şirketin gerçek yönetim yapısı oradadır.
Bazı şirketlerde karar resmi olarak Genel Müdür tarafından alınır.
Ama kararın oluştuğu yer başka bir masadır.
Bazı şirketlerde patron kararı açıklar.
Ama o karar, patronun kulağına giden bilgiyle çoktan şekillenmiştir.
Bazı şirketlerde yönetim toplantısı yapılır.
Ama toplantıya gelindiğinde herkes kararın aslında çoktan verildiğini hisseder.
Bazı şirketlerde ise karar hiç alınmaz.
Sadece konu sürüklenir.
Bekler.
Ertelenir.
Yuvarlanır.
Ve sonunda bir kriz olarak geri döner.
Bu yüzden kararın sadece sonucuna değil, doğum yerine bakarım.
Hangi bilgiyle doğdu?
Kim etkiledi?
Kim engelledi?
Kim bekletti?
Kim sahiplenmedi?
Kim risk almadı?
Kim sadece masada oturdu?
Kim kararın arkasında durdu?
Bir şirketin karar alma biçimi, o şirketin kültürünü, gücünü, bilgi akışını ve yönetim olgunluğunu aynı anda gösterir.
Çünkü karar sadece karar değildir.
Şirketin kendini yönetme kapasitesidir.
Bir yapıda kararlar sürekli gecikiyorsa, orada sadece yavaşlık yoktur.
Sorumluluk problemi vardır.
Yetki problemi vardır.
Güven problemi vardır.
Bilgi problemi vardır.
Bazen de hesap verme kültürü problemi vardır.
Bu tabloyu okumadan şirkete müdahale etmek, sadece sonuçlara müdahale etmektir.
Oysa karar alma biçimi değişmeden şirketin refleksi değişmez.
Bu yüzden tanımadığım yapıyı yönetmeye kalkmam.
Önce insanların nasıl konuştuğunu okurum.
Sonra rakamları.
Sonra organizasyon şemasını.
Sonra fiili güç haritasını.
Ve ardından kararın nasıl doğduğuna bakarım.
Çünkü bir şirketin geleceği çoğu zaman alınan kararlardan değil, kararların nasıl alındığından belli olur.